Dagelijkse Update

Samenvatting
Deze week staat de Nederlandse gezondheidszorg in het teken van operationele uitdagingen door personeelstekorten en griepgolven, digitale kwetsbaarheden en financiële ongelijkheden in zorgtoegang. Daarnaast is er aandacht voor de toegankelijkheid van geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de impact van zorgfraude via phishing. Innovaties en politieke aandacht lijken nog in ontwikkeling.

Belangrijkste Ontwikkelingen
- Het Martini Ziekenhuis in Groningen annuleert circa twintig operaties door ziekte onder personeel in verband met een griepgolf [3][18]. Dit illustreert de druk op de ziekenhuiscapaciteit.
- Er is een groot serverprobleem bij het Universitair Ziekenhuis Gent, waardoor het ziekenhuis tijdelijk volledig op papier moet werken [2]. Dit onderstreept digitale kwetsbaarheden in de zorginfrastructuur.
- Oplettendheid is vereist vanwege de circulatie van valse zorgrekeningen via e-mail en phishing, waarbij slachtoffers bedragen tussen 115 en 157 euro wordt gevraagd [6][17].
- Het FNV-rapport toont grote regionale verschillen in de betaalbaarheid van zorg, waarbij minima in Noord-Nederland disproportioneel worden getroffen [9]. Dit wijst op ongelijkheid in het gemeentelijk zorgbeleid.
- De discussie rond passende bekostiging en inkoop van cruciale ggz-onderdelen is nog in ontwikkeling, met juridische conflicten binnen ggz-organisaties (zoals Inter-Psy) die de sector belasten [11][12].

Trends & Patronen
- Personeelstekorten en operationele druk in ziekenhuizen: Door ziekte en griepgolven worden geplande zorgmomenten uitgesteld, wat wijst op een kwetsbare personeelsbezetting en beperkte buffer [3][18][20].
- Digitalisering en cybersecurity in de zorg: Problemen met IT-systemen en de opkomst van phishing via zorgrekeningen tonen dat digitale veiligheid en weerbaarheid cruciaal zijn [2][6][17].
- Toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg: Regionale verschillen in zorgkosten en financiële problemen bij patiënten, zoals onbetaalde tandartsrekeningen, illustreren systemische ongelijkheden [9][10][13].
- Focus op gepersonaliseerde zorg en patiëntgerichtheid: Initiatieven zoals ‘partner in zorg’ in Ziekenhuis Oost-Limburg benadrukken het belang van sociale ondersteuning voor patiënten [7].
- Spanning in ggz-sector: Juridische conflicten en discussies over bekostiging laten zien dat de geestelijke gezondheidszorg nog zoekende is naar duurzame modellen [11][12].

Aandachtspunten
- Operationele kwetsbaarheid door personeelstekorten en ziekte: Het uitvallen van personeel leidt tot uitgestelde zorg en verhoogde druk op overblijvende medewerkers [3][18][20]. Dit kan de patiëntveiligheid en doorstroming ernstig beïnvloeden.
- Digitale kwetsbaarheden en zorgfraude: Serverstoringen leggen cruciale systemen plat; daarnaast maken criminelen misbruik van de digitale zorgomgeving met phishingmails, wat financiële en vertrouwensschade veroorzaakt [2][6][17].
- Financiële ongelijkheid en betaalbaarheid van zorg: Minima ervaren onevenredige nadelen, en gezinnen komen in de problemen door onverwachte zorgkosten, zoals bij tandartsbezoeken [9][10][13].
- Onzekerheid in ggz-bekostiging en eigendom: Lopende rechtszaken en onduidelijkheid over passende budgetmodellen kunnen de continuïteit en kwaliteit van ggz-diensten bedreigen [11][12].
- Logistieke problemen in ziekenhuizen: Lange wachtrijen en parkeeroverlast (bijvoorbeeld Rijnstate) wijzen op infrastructuurproblemen die de patiëntervaring negatief beïnvloeden [14].

Samenvatting
Deze week staat de Nederlandse defensie vooral in het teken van versterking van NAVO-verplichtingen en internationale samenwerking, met een nadruk op de verlenging van de drone-missie in Oost-Europa en investeringen in medische evacuatiecapaciteiten. Tegelijkertijd is er aandacht voor de grote financiële steun aan Oekraïne en de zoektocht naar Europese defensieparaatheid, terwijl de NAVO-top en Europese veiligheidsconferenties vragen oproepen over de rol van de VS en de cohesie binnen het bondgenootschap.

Belangrijkste Ontwikkelingen
- De missie van Nederlandse MQ-9 Reaper verkenningsdrones in Roemenië wordt met een half jaar verlengd om de NAVO-oostflank te blijven verdedigen [4][24][25].
- Nederland investeert fors in medische evacuatie door plannen om 25-50 treinstellen om te bouwen tot mobiele ziekenhuizen, met mogelijke inzet voor Oekraïne [6][13].
- De Nederlandse bijdrage aan Oekraïne wordt fors uitgebreid; er is sprake van grote financiële en materiële steun, waaronder meer dan 35 miljard dollar toegezegd door NAVO en partners [12][17].
- NAVO-topman Mark Rutte benadrukt een nieuwe eensgezindheid tussen Europese landen en de VS, ondanks zorgen over afwezigheid van de Amerikaanse minister van Defensie op de NAVO-top [10][11][19][21][23].
- Het EU-Witboek voor Europese defensie paraatheid 2030 onderstreept de noodzaak van een sterker, zelfvoorzienend Europa op defensiegebied, mede door geopolitieke spanningen [1][18].

Trends & Patronen
- Versterkte defensiesamenwerking binnen NAVO, met name rond de kwetsbare oostelijke flank en de Noordpoolmissie, waarbij ook Denemarken met F-35’s bijdraagt [15][16].
- Toenemende Nederlandse inzet op innovatieve militaire capaciteiten, zoals onbemande drones en medische treinen, om zowel operationeel als ondersteunend vermogen te vergroten [4][6][13].
- Grote financiële steun voor Oekraïne vanuit NAVO-landen, waarbij de omvang van de hulp en de politieke discussie over de voortzetting ervan prominent aanwezig zijn [12][17].
- Spanningen binnen NAVO over de rol van de VS en Europese autonomie, zichtbaar in discussies over “quiet quitting” en nieuwe coalitievormingen [14][19][20][21].
- Transparantie- en integriteitskwesties rondom militaire operaties, zoals de discussie over de Hawija-video en de handelwijze van Nederlandse commandanten [7][9].

Aandachtspunten
- De politieke en maatschappelijke druk rond defensie-uitgaven groeit, mede door zorgen over de impact op andere sectoren zoals armoedebestrijding [3].
- De afwezigheid van de Amerikaanse minister van Defensie op belangrijke NAVO-bijeenkomsten wekt zorg over de Amerikaanse betrokkenheid en het vertrouwen binnen het bondgenootschap [19][21].
- De omvangrijke financiële steun aan Oekraïne roept vragen op over duurzaamheid en politieke draagkracht in Nederland en Europa [17].
- Het risico dat het EU-Witboek en Europese defensieplannen niet snel genoeg leiden tot concrete verbeteringen, waardoor Europese paraatheid achterblijft [1][18].
- Uitdagingen in het beheer en de communicatie rond gevoelige militaire data, zoals de vertraagde vrijgave van de Hawija-videobeelden [7][9].

Samenvatting
De Nederlandse economie laat sterke tekenen van groei zien, met een exportstijging van ruim 7 procent in december 2025 en een recordhandel met Duitsland, goed voor bijna 211 miljard euro [1][11][13][17]. Tegelijkertijd neemt het ondernemerschap in het MKB toe, mede dankzij de inzet van AI en crowdfunding, maar uitdagingen zoals opvolgingsproblemen en financieringskloof tussen mannelijke en vrouwelijke ondernemers blijven actueel [6][7][9][18][19]. Innovatie in de maakindustrie en techsector draagt bij aan de concurrentiekracht, maar vergroening van bedrijven verloopt nog wisselend [8][15][22][25].

Belangrijkste Ontwikkelingen
- Nederlandse export groeide in december 2025 met 7,1%, met optimisme bij ondernemers, en de handel met Duitsland steeg naar bijna 211 miljard euro, waardoor Nederland zich positioneert naast grootmachten als China en de VS in de wereldhandel [1][11][13][17].
- MKB-bedrijven benutten steeds meer AI-tools voor verkoop, marketing en werving, wat hun concurrentievermogen versterkt tegenover grote spelers [6].
- Crowdfunding blijft een belangrijke financieringsbron voor Nederlandse MKB’ers, met een opgehaald bedrag van ruim 1,1 miljard euro in 2025, vergelijkbaar met het jaar ervoor [7].
- Er is een groeiende zorg over opvolging in het kleinbedrijf: meer dan 500.000 kleine bedrijven zoeken binnen vijf jaar een opvolger, terwijl 83% onvoldoende is voorbereid op overdracht [9].
- Vrouwelijke ondernemers lopen nog steeds achter bij het verkrijgen van externe financiering, ondanks dat vrouwelijke zzp’ers gemiddeld beter verdienen dan hun mannelijke collega’s [18][19].

Trends & Patronen
De thema’s groei, export, industrie, investering en ondernemerschap domineren het nieuwsbeeld. Export en handelsrelaties versterken de Nederlandse positie in wereldmarkten [1][11][17], terwijl technologische innovatie en digitalisering via AI het MKB versterken en opschaling in techsectoren stimuleren [6][22]. Tegelijkertijd blijft het mkb worstelen met financieringsvraagstukken en opvolgingsproblemen, wat duidt op een structurele kwetsbaarheid in de Nederlandse bedrijfsstructuur [9][18][19]. Daarnaast is er een toenemende aandacht voor duurzaamheid en vergroening, al verloopt de implementatie in sommige regio’s zoals Opsterland minder snel [15][25].

Aandachtspunten
- Opvolgingsproblematiek bedreigt continuïteit van een substantieel deel van het kleinbedrijf. Een groot deel van ondernemers is niet voorbereid op overdracht, wat risico’s voor de werkgelegenheid en lokale economie inhoudt [9].
- De financieringskloof tussen mannelijke en vrouwelijke ondernemers blijft bestaan, wat de inclusiviteit en groei van vrouwelijke ondernemerschap remt [19].
- Onduidelijkheden en onduidelijke regelgeving rondom statiegeld zorgen voor frustratie binnen het bedrijfsleven en kunnen leiden tot boetes en reputatieschade [3].
- De vergroening van bedrijven in bepaalde gebieden blijft achter, wat kan zorgen voor competitieve nadelen en risico’s bij toekomstige wet- en regelgeving [15].
- Risico’s op witwassen en compliance zijn actueel, gezien recente boetes voor bedrijven zoals Louis Vuitton vanwege witwaspraktijken via Nederlandse vestigingen [23].